Chương 2

Từ nhỏ tôi đã biết nhà họ Tống có rất nhiều quy tắc ngầm.

Có những điều không ai nói thẳng ra, nhưng tất cả mọi người đều ngầm hiểu. Chẳng hạn như vào dịp giỗ họ, đàn ông sẽ ngồi bàn chính nói chuyện làm ăn, phụ nữ bận rộn trong bếp hoặc tiếp trà rót nước. Chẳng hạn như con trai có thể phạm sai, miễn là cuối cùng vẫn đủ năng lực nối nghiệp gia đình, còn con gái thì chỉ cần ngoan ngoãn, đừng để mất mặt là được. Và cũng chẳng hạn như trong mắt tất cả trưởng bối nhà họ Tống, tôi sớm muộn gì cũng là người ngoài.

Trước đây, tôi luôn nghĩ mình quen rồi.

Quen với việc bị xếp ra rìa, quen với những câu nói nghe qua thì tưởng bình thường nhưng thực ra đã âm thầm định nghĩa giá trị của tôi trong cái nhà này. Thế nên khi mẹ bảo tối thứ bảy phải về nhà cũ dự giỗ, tôi chỉ đáp một tiếng “vâng”, rồi đúng giờ có mặt như mọi năm.

Nhà cũ của họ Tống nằm ở khu biệt thự lâu đời trong nội thành, sân rộng, tường cao, cửa gỗ sơn đỏ đã qua nhiều năm nhưng vẫn giữ được vẻ uy nghiêm. Những buổi tụ họp thế này lúc nào cũng đông người. Cô dì chú bác, anh chị em họ, rồi thêm cả vài người làm ăn thân thiết với bố tôi, tất cả chen chúc trong một không gian vốn được thiết kế để phô bày sự bề thế của một gia đình lâu năm. Tôi bước vào nhà, vừa thay giày đã nghe thấy tiếng cười nói rôm rả từ phòng khách vọng ra.

Mẹ tôi nhìn tôi một cái, thấy tôi ăn mặc đơn giản thì nhíu mày rất khẽ.

“Sao con không mặc bộ váy lần trước mẹ mua?”

“Tối nay chỉ là giỗ họ thôi, con thấy thế này là được rồi.”

Bà định nói thêm gì đó, nhưng vì có người gọi nên thôi. Tôi biết bà không thật sự quan tâm tôi mặc gì, bà chỉ không thích tôi xuất hiện với dáng vẻ quá nhạt nhòa bên cạnh Tống Minh Khải. Ở nhà họ Tống, đứa con trai duy nhất của chi chính phải luôn nổi bật, còn chị gái của nó tốt nhất nên vừa đủ chỉnh tề để không gây chướng mắt.

Tống Minh Khải đến muộn hơn tôi nửa tiếng. Cậu ta bước vào giữa tiếng chào hỏi vui vẻ của họ hàng, vest ngoài khoác hờ trên tay, dáng vẻ sáng sủa, trẻ trung, đúng kiểu người thừa kế được chăm chút từ nhỏ. Chú hai vừa nhìn thấy đã cười lớn: “Minh Khải tới rồi à? Hôm trước nghe bố cháu nói đang chuẩn bị tiếp quản thêm mảng đầu tư mới đúng không?”

“Dạ, con đang học thêm thôi ạ.” Minh Khải nói rất khiêm tốn, nhưng ánh mắt lại vô thức liếc về phía bố tôi. Cử chỉ đó khiến mọi người càng thêm hài lòng.

Bố tôi ngồi ở ghế chính, gật đầu, khóe môi nhếch lên một nụ cười hiếm hoi. “Nó còn trẻ, để nó va vấp thêm một thời gian nữa. Nhưng dù sao cũng là con trai nhà họ Tống, không sớm thì muộn cũng phải đứng ra gánh việc.”

Không ai nhắc đến tôi.

Cũng chẳng có gì lạ.

Tôi ngồi ở góc bàn, lặng lẽ uống trà, nhìn mọi người quay quanh Minh Khải như thể cậu ta là kết quả hoàn hảo nhất mà gia đình này từng tạo ra. Tôi không ghen tị. Cảm xúc đó từ lâu đã phai nhạt rồi. Chỉ là thỉnh thoảng, giữa những tiếng cười và lời khen, tôi vẫn thấy có chút lạnh lẽo, giống như đang nhìn một vở kịch mình đã thuộc lòng từng câu thoại, từng động tác, nhưng chưa bao giờ được quyền bước vào vai chính.

Đến bữa cơm, mọi người lần lượt ngồi vào bàn. Bàn chính vẫn là chỗ của các trưởng bối và đàn ông trong họ. Tôi vốn định ngồi bàn bên cạnh với mấy cô chị em họ, nhưng bác cả gọi tôi lại, cười nói: “Nhược An cũng lớn rồi, lại đang làm việc trong công ty, ngồi đây nghe chuyện làm ăn cho mở mang đầu óc.”

Tôi chưa kịp đáp thì mẹ tôi đã lên tiếng thay: “Nó thì biết gì mấy chuyện đó, ngồi đâu chẳng được.”

Giọng bà không nặng không nhẹ, nhưng đủ để vài người xung quanh bật cười.

Tôi kéo ghế ngồi xuống cuối bàn. Vị trí ấy vừa hay ở giữa một bên là mấy cô em họ, một bên là chú ba và thím ba. Không gần trung tâm câu chuyện, nhưng cũng không hoàn toàn bị đẩy ra ngoài. Một vị trí rất giống tôi trong gia đình này.

Lúc đầu bữa cơm vẫn khá bình thường. Người lớn nói chuyện đầu tư, thị trường, bất động sản. Trẻ con ríu rít ở bàn bên. Minh Khải được gọi hỏi liên tục, từ chuyện học hành đến dự định tương lai. Cậu ta trả lời rất tròn trịa, đôi khi có chút non nớt, nhưng trong mắt mọi người, điều đó lại thành biểu hiện của tuổi trẻ triển vọng.

Rồi không biết ai là người nhắc đến chuyện phân chia tài sản trong gia đình, có lẽ là chú hai, vì công ty dạo gần đây đang tái cấu trúc, cổ phần và quyền biểu quyết đều là đề tài nhạy cảm.

“Tôi thấy anh cả cũng nên tính trước đi,” chú hai nâng ly, cười cười. “Minh Khải giờ cũng đủ lớn rồi, sau này cái gì cho ai thì rõ ràng từ sớm vẫn hơn.”

Bố tôi nghe vậy thì đặt chén rượu xuống, thái độ rất thản nhiên. “Có gì đâu mà không rõ. Nhà này sau cùng vẫn là giao cho Minh Khải.”

Ông vừa dứt lời, cả bàn im lặng trong chốc lát rồi lại đồng loạt gật gù, như thể đó là điều đương nhiên nhất trên đời.

“Đúng rồi, nhà nào chẳng thế.”

“Con trai mới là người gánh vác gia đình.”

“Con gái sớm muộn cũng lấy chồng, tài sản giữ nhiều rồi cũng chảy sang nhà người khác.”

Mỗi người một câu, tất cả nối lại thành một bức tường kín mít. Tôi ngồi đó, tay vẫn cầm đôi đũa, nhìn lớp canh nóng mờ hơi trên mặt bàn, bỗng thấy những lời mình nghe được chẳng mới mẻ gì. Chỉ là lần này, vì tối hôm trước vừa ký tờ giấy từ bỏ quyền thừa kế, nên từng chữ dường như rõ hơn, sắc hơn.

Có một người cô quay sang nhìn tôi, cười hỏi như trêu: “Nhược An, nghe vậy con có buồn không?”

Mọi ánh mắt lập tức dồn về phía tôi.

Tôi đặt đôi đũa xuống, ngẩng đầu mỉm cười. 

• Không ạ.

Câu trả lời của tôi làm mọi người hài lòng ngay tức khắc. Chú ba cười lớn: “Thấy chưa, con gái biết điều như Nhược An mới là phúc của gia đình. Chứ gặp loại cứ thích tranh hơn thua với em trai thì mệt lắm.”

Mẹ tôi nhẹ nhàng chỉnh lại khăn ăn trên đùi, giọng pha chút tự hào: “Con bé từ nhỏ đã hiểu chuyện.”

Hiểu chuyện. Lại là hai chữ đó.

Tôi đã từng nghĩ chúng là lời khen. Sau này mới biết, trong nhiều hoàn cảnh, nó chỉ có nghĩa là người ta muốn tôi tiếp tục im lặng.

Bố tôi lúc ấy có vẻ hơi men lên mặt. Ông nhìn quanh bàn, cười nhạt rồi nói thêm một câu mà về sau tôi nhớ rất rõ, rõ đến từng nhịp ngắt.

• Con gái, nuôi cho tử tế rồi gả đi là được. Giữ nó bên cạnh cũng chỉ thêm một đôi đũa. Nhưng con trai thì khác, là người nối dõi, là bộ mặt của cả gia đình. Nhà họ Tống này sau này có đứng vững được hay không, phải trông vào Minh Khải.

Không ai phản bác.

Ngay cả những người phụ nữ trong nhà cũng chỉ lặng lẽ cười, như thể những lời ấy vốn là chân lý. Tôi nhìn bố tôi. Ánh mắt ông hoàn toàn bình thản, không hề có ác ý, thậm chí còn không ý thức được rằng câu nói ấy có thể làm tổn thương tôi. Trong suy nghĩ của ông, đó chỉ là một sự thật được phát biểu trước mặt người trong nhà.

Tôi bỗng hiểu ra một điều hơi chua chát.

Đôi khi điều khiến người ta đau nhất không phải là bị cố tình làm tổn thương, mà là đối phương từ đầu đến cuối đều không coi cảm xúc của mình là thứ cần được cân nhắc.

Tôi không nói gì, chỉ lặng lẽ ghi nhớ.

Ghi nhớ ánh mắt tán đồng của chú hai. Ghi nhớ vẻ mặt cười cợt của mấy người em họ nam. Ghi nhớ cả cách mẹ tôi thản nhiên gắp thêm thức ăn cho Minh Khải, như thể những gì vừa nghe hoàn toàn không có gì sai.

Bữa cơm kéo dài thêm gần một tiếng. Tôi về phòng nghỉ trước khi tiệc trà bắt đầu, nhưng vừa đi được nửa hành lang đã nghe thấy tiếng mẹ gọi phía sau.

• Nhược An.

Tôi dừng bước, quay lại.

Bà đi nhanh đến chỗ tôi, hạ giọng: 

• Con đừng để bụng mấy lời ở bàn ăn. Người lớn nói chuyện xưa nay đều vậy, không có ý gì đâu.

Tôi nhìn bà vài giây rồi hỏi: 

• Mẹ cũng nghĩ con gái là người ngoài sao?

Mẹ tôi khựng lại. Có lẽ bà không ngờ tôi sẽ hỏi thẳng như vậy.

• Con đừng hiểu cực đoan quá, bà nói sau một lúc. “Mẹ chỉ nghĩ nhà nào cũng phải có người đứng ra gánh vác. Minh Khải là con trai, nó thuận lợi hơn con, thế thôi.”

Tôi khẽ gật đầu. 

• Vậy còn con?
• Con là chị, sau này nếu em con ổn định, con cũng được nhờ.

Tôi suýt nữa thì cười.

Được nhờ. Tôi học hành, làm việc, phụ giúp công ty nhiều năm như vậy, cuối cùng giá trị của tôi lại được tóm gọn trong hai chữ đó.

Tôi hỏi tiếp, giọng vẫn bình thản: 

• Nếu một ngày Minh Khải không gánh nổi thì sao?

Mẹ tôi nhíu mày. 

• Sao con lại nói gở thế?
• Tôi chỉ hỏi thôi.”

Bà nhìn tôi chăm chăm, như thể muốn tìm xem hôm nay tôi có gì khác mọi khi. Nhưng tôi biết mình vẫn rất giống trước đây: im lặng, nhã nhặn, không cãi vã. Chính vì thế, người khác thường không đề phòng tôi.

Mẹ tôi cuối cùng chỉ thở dài. 

• Con đừng nghĩ nhiều. Dù thế nào con cũng là con gái mẹ.

Câu này nghe qua rất ấm áp, nhưng tôi lại thấy trống rỗng lạ thường. Vì tôi biết, trong rất nhiều lựa chọn quan trọng, việc tôi là con gái của bà chưa bao giờ giúp tôi có thêm một phần ưu tiên.

Tối đó, trước khi ra về, tôi ghé qua thư phòng ở nhà cũ để lấy ít tài liệu cũ từng để nhờ ở đây. Cánh cửa hé mở, bên trong có tiếng nói chuyện của bố tôi và chú hai.

• … Con bé ký rồi thì tốt,” chú hai nói. “Sau này có chuyện gì cũng dễ xử hơn.

Bố tôi hừ một tiếng. 

• Nó từ nhỏ đã mềm tính, có gì khó đâu. 
• Tôi chỉ sợ bên cổ phần của chị dâu chưa dọn xong, để lâu lại lộ ra rắc rối.

Tim tôi khẽ chùng xuống.

Tôi đứng yên ngoài cửa, một tay siết chặt tập hồ sơ trong lòng.

Bố tôi đáp rất nhanh, giọng trầm thấp: “Chuyện đó tôi có tính rồi. Chỉ cần Nhược An không xen vào, phần còn lại không khó.”

Tôi không nghe tiếp nữa.

Tôi lùi lại một bước, xoay người đi thẳng ra sân sau. Gió đêm thổi qua hàng cây, lạnh hơn lúc mới đến. Tôi đứng dưới mái hiên, nhìn ánh đèn vàng hắt ra từ những ô cửa kính lớn của nhà cũ, bỗng thấy nơi này xa lạ đến lạ.

Hóa ra tờ giấy từ bỏ quyền thừa kế chưa phải là kết thúc.

Mà chỉ là bước đầu tiên.

Tôi lấy điện thoại ra, mở mục ghi chú, viết xuống một câu ngắn: “Phần cổ phần của mẹ có vấn đề. Bố biết. Chú hai cũng biết.”

Sau đó tôi gửi một tin nhắn cho người đã giúp tôi tra hồ sơ hôm trước. “Tôi cần bản đầy đủ, càng nhanh càng tốt.”

Tin nhắn được trả lời gần như ngay lập tức. “Được. Nhưng cô đang định làm đến mức nào?”

Tôi nhìn màn hình một lúc lâu.

Rồi gõ: “Đến mức họ không còn xem tôi là người có thể tùy ý gạt sang một bên.”

Tôi cất điện thoại đi, bước trở lại vào nhà. Trong phòng khách, Minh Khải đang bị mọi người vây quanh chúc tụng. Ánh đèn rơi xuống gương mặt cậu ta, khiến nụ cười kia càng thêm rực rỡ. Còn tôi đi ngang qua, không ai gọi lại, cũng chẳng mấy ai để ý.

Nhưng lần đầu tiên, tôi không còn thấy mình lạc lõng vì điều đó nữa. Bởi từ tối nay, tôi đã biết rất rõ mình phải làm gì.