Chương 3

Thượng Hải chào đón Minh Thư bằng một cơn mưa rào bất chợt và tiếng còi xe inh ỏi lúc bốn giờ sáng. Đứng giữa bến xe khách đông đúc, Thư co vai lại trong chiếc áo khoác mỏng, đôi mắt đỏ ngầu vì thiếu ngủ nhìn dòng người hối hả. Thượng Hải trong tưởng tượng của cô là ánh đèn neon lấp lánh trên bến Thượng Hải, nhưng Thượng Hải mà cô đang chạm vào lại là mùi khói dầu từ các xe đẩy đồ ăn sáng và cái lạnh thấu xương của hơi nước.

Trong túi cô chỉ còn lại chưa đầy tám trăm tệ – số tiền cô lén giấu trong vỏ gối từ trước mà cha mẹ không biết.

Minh Thư vội vàng tìm một phòng trọ trên ứng dụng dành cho người lao động nghèo. “Phòng đơn, đầy đủ tiện nghi, giá rẻ cho sinh viên” – mẩu tin quảng cáo hiện lên như một phao cứu sinh. Cô liên lạc với một người đàn ông tự xưng là “Lão Trương”. Sau khi nộp năm trăm tệ tiền cọc qua ứng dụng trung gian, cô xách vali đến địa chỉ được cho trong một con ngõ hẻm ngoằn ngoèo ở quận Phổ Đà.

Kết quả là một cánh cửa sắt gỉ sét và một gã đàn ông xăm trổ đứng chắn ngang: “Lão Trương nào? Ở đây là kho chứa đồ, không có phòng trọ nào hết. Biến đi trước khi tao gọi cảnh sát vì tội đột nhập!”

Minh Thư đứng lặng người giữa con hẻm chật hẹp. Cô bị lừa. Số tiền cọc biến mất, gã Lão Trương kia cũng khóa tài khoản. Cảm giác bất lực như một bàn tay bóp nghẹt lấy cổ họng cô. Cô muốn khóc, nhưng nước mắt dường như đã cạn sạch từ đêm ở Thanh Hà.

Cô lang thang suốt sáu tiếng đồng hồ, tìm đến một tiệm photocopy nhỏ trong khu dân cư cũ để xin việc. Nhưng ở thành phố này, người ta đòi hỏi thẻ căn cước, bằng cấp, hoặc ít nhất là một gương mặt không quá nhếch nhác.

“Trông cháu như vừa trốn nhà đi ấy, tiệm chú không nhận người không rõ lai lịch đâu,” ông chủ tiệm lắc đầu.

Đến tối, khi cơn mưa bắt đầu nặng hạt hơn, Minh Thư nép mình dưới mái hiên của một cửa hàng tiện lợi 24h. Cô mua một hộp mì ăn liền rẻ nhất, đứng ăn bên bục cửa kính. Nhìn hình ảnh phản chiếu của mình trong kính – tóc bết lại vì nước mưa, đôi mắt trũng sâu, trông cô không giống một cô gái vừa nhận học bổng bán phần, mà giống một kẻ thất bại đang bị thành phố này đào thải.

Chiếc điện thoại bỗng rung lên. Là tin nhắn từ bà Đào: “Thư, Minh Bảo bảo nó lỡ ký hụt mấy đơn hàng, giờ cần thêm mười vạn tệ để xoay vòng vốn. Mày đã lên thành phố rồi, tìm việc gì lương cao mà làm, gửi tiền về cho em. Cha mày nói nếu mày không gửi tiền về, coi như mày chết bên ngoài luôn đi, đừng vác mặt về cái nhà này nữa.”

Minh Thư tắt máy, tay run lên bần bật. Sự tử tế, sự nhẫn nhịn và lòng hiếu thảo mà cô cố gắng giữ gìn bấy lâu nay bỗng chốc trở nên nực cười. Cô đã sống tử tế, đã chăm chỉ, đã hy sinh… và phần thưởng cô nhận được là gì? Một sự ruồng bỏ trắng trợn và một cú lừa giữa lòng thành phố.

“Sống tử tế thôi chưa đủ đâu, cô bé.”

Một giọng nói khàn khàn vang lên. Bên cạnh cô, một người phụ nữ tầm ba mươi tuổi, mặc chiếc váy da bó sát, tay cầm điếu thuốc lá điện tử, đang nhìn cô với vẻ giễu cợt. Đó là chị Mai – người phụ nữ mà Thư từng quen khi chị ta về thị trấn Thanh Hà công tác và ghé tiệm photo của cô vài lần. Thư nhớ chị Mai là một người làm nghề môi giới tự do, sắc sảo và thực dụng.

“Chị Mai?” Thư thảng thốt.

Mai phả ra một làn khói trắng, nhìn hộp mì của Thư rồi tặc lưỡi: “Nhìn bộ dạng này là biết mới bị ‘thành phố lớn’ dạy cho bài học đầu tiên rồi. Ngây thơ quá thì chỉ có nước làm mồi cho cá mập thôi.”

“Em… em luôn tin rằng chỉ cần mình nỗ lực và sống đúng đạo đức…” Minh Thư nghẹn lời.

Mai bật cười, một nụ cười không có chút ấm áp nào: “Đạo đức không mua được bánh bao. Ở đây, em chăm chỉ là điều kiện cần, nhưng em chưa đủ ‘dữ’ để bảo vệ thứ của mình. Nhìn em kìa, bị người ta lừa tiền mà chỉ biết đứng đây ăn mì sao? Nếu là chị, chị đã lật ngược cái con hẻm đó lên hoặc tìm cách lấy lại tiền từ hệ thống ứng dụng rồi.”

Mai tiến lại gần, gõ ngón tay sơn đỏ lên trán Thư: “Thế giới này không nợ em sự công bằng. Nếu gia đình em đã coi em là cỏ rác, thì em phải tự biến mình thành kim cương. Muốn tồn tại ở Thượng Hải, em phải học cách ‘ăn thịt’ thay vì làm ‘cừu non’. Sống tử tế mà không có móng vuốt, đó gọi là nhu nhược.”

Minh Thư nhìn chằm chằm vào Mai. Những lời nói đó như những vết dao rạch vào sự kiên trì mong manh của cô, nhưng đồng thời cũng nhen nhóm lên một thứ ánh sáng khác – lạnh lẽo và cứng cỏi hơn.

Cô không thể quay về. Quê nhà là địa ngục. Thành phố này là chiến trường. Nếu cô không chiến đấu, cô sẽ chết dưới chân những tòa nhà cao tầng này mà không ai hay biết.

“Chị Mai, em muốn làm việc,” Minh Thư đặt hộp mì xuống, đôi mắt cô lần đầu tiên trong ngày có lại tiêu cự. “Em không cần sự thương hại. Em cần một cơ hội để kiếm tiền bằng chính cái đầu của mình.”

Mai nhướng mày, nhìn cô một lượt rồi mỉm cười đầy ẩn ý: “Được, vậy chứng minh cho chị thấy đi. Đừng nói về đạo đức nữa, hãy nói về giá trị. Sáng mai đến địa chỉ này, nếu em có thể xử lý được đống kịch bản hỗn loạn của khách hàng chị, chị sẽ cho em một chỗ ở tạm. Còn không, biến về cái máng lợn của em đi.”

Mai ném một tấm danh thiếp lên bàn rồi quay bước đi vào màn mưa.

Minh Thư cầm tấm danh thiếp lên, siết chặt trong lòng bàn tay. Đêm đó, cô ngủ lại ở cửa hàng tiện lợi, dựa lưng vào tường kính. Trong đầu cô không còn tiếng gào thét của cha mẹ, cũng không còn sự uất ức. Chỉ còn lại một câu nói của Mai lặp đi lặp lại: Phải đủ dữ để bảo vệ thứ của mình.

Ngày mai, Đào Minh Thư sẽ bắt đầu học cách mọc móng vuốt.