Chương 1

“Này Hứa Trình Anh, ngươi đỗ Thám hoa chứ có phải đầu thai thành hoàng đế đâu mà đòi dùng một bức hưu thư đổi lấy mạng của lão nương?”

Ta bật dậy trên chiếc giường tre ọp ẹp, vừa thở dốc vừa thét lên một câu rõ to, cắt ngang tiếng khóc sụt sùi bên tai. Đầu ta đau như búa bổ. Ký ức cuối cùng của kiếp trước là năm tiếng tăng ca liên tục trong phòng nghiên cứu viện cổ văn, ngực nhói lên một cái rồi tối tăm mặt mũi. Vậy mà vừa mở mắt ra, không có mùi thuốc bệnh viện, chỉ có mùi ẩm mốc của gian nhà tranh và một dòng ký ức xa lạ cuồn cuộn đổ vào đại não.

Ta xuyên không rồi. Hiện tại ta tên Thẩm Dao, hai mươi tuổi, là nàng dâu nuôi từ bé của một gia đình tú tài nghèo khổ thời Tống. Kẻ vừa gào tên trong giấc mơ chính là phu quân danh nghĩa của ta. Hắn vừa đỗ Thám hoa lang trên kinh thành, việc đầu tiên làm không phải là đón vinh quy bái tổ, mà là gửi về một phong thư tuyệt tình.

“Dao Nhi, con tỉnh rồi sao? Con đừng nghĩ quẩn mà, thằng nghịch tử đó bôi tro trát trấu vào mặt tổ tiên, nhưng con còn có mẹ mà!”

Người phụ nữ trung niên ngồi bên mép giường vừa khóc đỏ cả mắt là Thôi thị, mẹ ruột của gã Thám hoa lang kia, cũng là mẹ chồng của ta. Bà gầy gò, đôi bàn tay đầy vết chai sạn vì làm lụng nuôi con ăn học. Thấy ta tỉnh lại, bà vội vàng giấu phắt một tờ giấy tuyên thành và mấy cục bạc vụn vào sau lưng.

Ta thản nhiên chìa tay ra, giọng khàn khàn nhưng rành rọt: “Mẹ, đưa cho con xem nào.”

Thôi thị run rẩy đưa tờ giấy ra. Trên đó nét chữ phượng múa rồng bay, lời lẽ vô cùng thanh cao nhưng bản chất thì thối nát vô cùng. Đại ý viết: Hắn nay đã là quan triều đình, tiền đồ xán lạn, còn ta chỉ là nữ tử nông thôn không hiểu lễ nghĩa, không xứng đứng cạnh hắn. Để bù đắp mười năm thanh xuân, hắn hào phóng bố thí cho ta mười lượng bạc, từ nay đường ai nấy đi.

Gã đưa thư đứng ở cửa bộ dạng khinh khỉnh, hếch cằm nói: “Hứa đại nhân hiện là rể hiền của quan tam phẩm kinh kỳ, tiền đồ vô lượng. Thẩm cô nương biết điều thì nhận bạc rồi ký vào biên nhận, đừng mặt dày bám lấy đại nhân nữa.”

Ta liếc nhìn mười lượng bạc vụn trên bàn, lại nhìn gã sai vặt mặt vênh lên tận trời. Cơn giận bỗng chốc bùng lên. Một tên hám danh lợi, đạp lên mồ hôi nước mắt của mẹ già và vợ tào khang để bám váy tiểu thư nhà giàu mà cũng đòi lên mặt thanh cao sao?

Ta không khóc một giọt nước mắt nào. Ta bước xuống giường, bê bát cháo loãng nguội ngắt trên bàn lên, húp một hơi sạch sành sanh để lấy lại sức.

“Mẹ, mười lượng bạc này là tiền mồ hôi nước mắt hắn trả nợ cơm gạo mười năm qua, tại sao chúng ta không lấy?” Ta cầm lấy túi bạc đút thẳng vào yếm, quay sang bảo Thôi thị: “Mẹ tìm cho con một tờ giấy tuyên thành loại lớn, thêm một nghiên mực đậm.”

Thôi thị ngơ ngác nhìn ta, nhưng thấy ánh mắt ta kiên định, bà liền lật đật đi chuẩn bị.

Ta mài mực, cầm cây bút lông gà cũ kỹ lên. Động tác dứt khoát, đầu óc ta lập tức hiện ra hàng trăm bài văn tế cổ, những từ ngữ châm biếm sâu cay nhất của thời đại này. Ta hạ bút, viết một bài văn tế sống bằng thể phú, tựa đề to tướng: “Văn Tế Sống Tên Sói Mắt Trắng Hứa Trình Anh”.

Trong bài văn, ta không thèm chửi bới thô tục. Ta dùng điển tích, dùng những câu từ hoa mỹ nhất để miêu tả quá trình một gã thư sinh nghèo ăn bám mẹ già, gặm bánh ngô của vợ nuôi mạng qua ngày, đến khi đỗ đạt liền vội vã quỳ gối dưới chân quan to để đổi họ thay tên. Từng câu từng chữ sắc bén như dao cạo, nhịp điệu đọc lên vần điệu như hát vè, bảo đảm từ đứa trẻ ba tuổi đến cụ già chống gậy đều có thể thuộc lòng sau một lần nghe.

Viết xong, ta đợi mực khô rồi dắt mẹ chồng đi thẳng ra cổng huyện triều, nơi đông người qua lại nhất. Ta dán tấm giấy lớn ngay giữa bảng thông cáo, lại đứng ra giữa đường lớn, hắng giọng rồi dùng hết công lực đọc to lên một lần cho dân làng cùng nghe.

Chỉ trong vòng nửa canh giờ, nửa cái thị trấn nhỏ đã tụ tập đông nghịt. Tiếng bàn tán xôn xao nổi lên như ong vỡ tổ. Người ta thi nhau chỉ trỏ, cười nhạo sự trơ trẽn của vị tân khoa Thám hoa. Danh tiếng thanh cao mà Hứa Trình Anh dày công xây dựng ở quê nhà chính thức thối hoắc chỉ sau một buổi sáng.

Gã sai vặt của hắn thấy tình thế bất ổn, mặt cắt không còn giọt máu, lủi thủi ôm đầu chạy trốn.

Ta phủi tay, quay sang nắm lấy bàn tay đang run rẩy của mẹ chồng. Ánh mắt ta nhìn về phía con đường lộ hướng thẳng ra kinh thành phồn hoa.

“Mẹ, thu dọn đồ đạc thôi. Nhà này chúng ta không thèm ở nữa.”

Thôi thị ngơ ngác: “Dao Nhi, chúng ta đi đâu bây giờ?”

Ta cười lạnh, trong mắt lóe lên tia sáng sắc lạnh: “Chúng ta thuê một chiếc xe bò, thẳng tiến kinh thành Biện Kinh. Con phải đến tận nhà vị tiểu thư tam phẩm kia, xem thử vị phu quân Thám hoa của con quỳ gối xin ăn trông thảm hại thế nào. Chúng ta đi đòi nợ!”