Chương 1

Ánh đèn tuýp trên trần nhà chung cư cũ ở thị trấn Thanh Hà chớp nháy liên hồi, tỏa ra thứ ánh sáng xanh xao, lạnh lẽo phủ lên mâm cơm đạm bạc. Đào Minh Thư ngồi ở góc bàn, đôi đũa trong tay cô ngừng lại giữa chừng khi nhìn thấy cha mình – ông Đào – đang trịnh trọng rút chiếc bút bi dắt ở túi áo ngực ra.

Trên mặt bàn loang lổ vết dầu mỡ là một tờ giấy vay nợ viết tay.

“Ký xong chỗ này, năm mươi vạn tệ sẽ được chuyển vào tài khoản của Minh Bảo.” Ông Đào hắng giọng, gương mặt khắc khổ bỗng giãn ra một nụ cười đầy hy vọng. “Minh Bảo à, tiền này là cha mẹ đi mượn khắp lượt họ hàng, con phải làm ăn cho ra hồn. Cái tiệm sửa xe này là tương lai của cả nhà mình đấy.”

Đào Minh Bảo, cậu em trai kém Minh Thư hai tuổi, đang húp sùm sụp bát canh trứng, chỉ ậm ừ qua loa: “Biết rồi, cha nói nhiều quá. Có năm mươi vạn thôi mà, sau này con làm chủ, mấy hồi mà trả xong.”

Minh Thư cảm thấy cổ họng mình khô khốc. Cô đặt bát xuống, tiếng gốm chạm vào mặt gỗ phát ra âm thanh lạch cạch khô khốc.

“Cha, vậy còn tiền học phí kỳ này của con thì sao?” Cô cố giữ giọng bình thản, dù tim đang đập nhanh. “Con đã đỗ hệ liên thông lên Đại học Sư phạm rồi. Chỉ cần đóng nốt tiền nhập học tuần này là…”

“Học cái gì mà học lắm thế!” Bà Đào, người mẹ từ nãy đến giờ vẫn im lặng gắp thức ăn cho con trai, bỗng ngắt lời. Bà nhìn Minh Thư với ánh mắt trách móc. “Con đã 22 tuổi rồi, đi làm ở tiệm photo mỗi tháng cũng được ba ngàn tệ, thế là đủ rồi. Con gái học cao quá sau này khó lấy chồng, mà có lấy được thì cũng là người của nhà người ta. Cha mẹ nuôi con đến chừng này, con không giúp em trai thì thôi, sao cứ đòi hỏi mãi?”

Ông Đào cũng cau mày, đặt bút xuống, nhìn cô con gái cả như nhìn một “khoản lỗ” không thể thu hồi vốn: “Tiền trong nhà đều phải dồn cho Minh Bảo. Nó là con trai, là người chống gậy cho cái nhà này sau này. Con đừng có ích kỷ như thế.”

Sự ích kỷ. Hai chữ đó như một cái tát giáng thẳng vào mặt Minh Thư.

Từ năm 10 tuổi, cô đã biết nấu cơm, giặt giũ cho cả nhà trong khi em trai xem hoạt hình. Năm 18 tuổi, cô đỗ đại học nhưng bị bắt nghỉ để đi làm thêm gửi tiền cho em trai đi học nghề. Cô chưa từng đòi hỏi một bộ quần áo mới, chưa từng có một kỳ nghỉ. Cô chắt bóp từng đồng lương ít ỏi ở tiệm photocopy, thức đêm đến 2 giờ sáng để ôn thi dưới ánh đèn pin, chỉ mong có một tấm bằng để đổi đời.

Vậy mà trong mắt họ, việc cô muốn đi học là “ích kỷ”.

Minh Thư không tranh cãi nữa. Cô hiểu rõ, ở cái thị trấn nhỏ bé vẫn còn nặng tư tưởng “trọng nam khinh nữ” này, tiếng nói của cô không nặng bằng một sợi tóc của Minh Bảo.

Cô đứng dậy, thu dọn bát đũa.

“Con ăn xong rồi. Con đi làm ca đêm.”

“Đi đi, nhớ mang về ít giấy in thừa cho em trai con nó nháp tính toán làm ăn nhé.” Bà Đào với theo một câu.

Minh Thư không ngoảnh lại. Cô đi vào căn phòng nhỏ hẹp, ẩm thấp của mình – thực chất là một góc ban công được quây lại bằng ván gỗ. Cô cầm lấy chiếc laptop cũ kỹ, vỏ ngoài đã trầy xước hết cả, rồi bước ra khỏi nhà.

Tiệm photocopy “Ánh Minh” nằm ở cuối con phố chính. Mùi mực in nồng nặc và tiếng máy chạy rè rè vốn là thứ âm thanh khiến người ta mệt mỏi, nhưng đối với Minh Thư, đây là lãnh địa duy nhất cô cảm thấy mình được thở.

Chủ tiệm là chú Vương, một người đàn ông gầy gò nhưng tốt bụng. Chú biết hoàn cảnh của Minh Thư nên thường lờ đi việc cô dùng máy tính của tiệm để học hay tranh thủ nhận thêm việc thiết kế menu, tờ rơi nhỏ lẻ trên mạng.

“Thư này, lại thức đêm à?” Chú Vương đưa cho cô một hộp sữa đậu nành ấm.

“Vâng, con sắp thi lấy chứng chỉ ngoại ngữ nữa chú ạ.” Minh Thư cười nhẹ, đôi mắt lộ rõ vẻ mệt mỏi nhưng kiên nghị.

“Cố gắng lên con. Đời người giống như cái máy in này vậy, nếu không tự nạp mực và bảo trì, thì chỉ có nước bị thải ra bãi rác thôi.”

Minh Thư gật đầu. Cô mở laptop, nhìn vào màn hình nền là hình ảnh Tháp Minh Châu ở Thượng Hải. Đó là nơi cô khao khát được đặt chân đến, nơi mà giá trị của một người phụ nữ được đo bằng năng lực chứ không phải bằng việc cô ấy có bao nhiêu anh em trai.

Cả đêm hôm đó, giữa những chồng tài liệu cần photo cho khách vào sáng sớm, Minh Thư miệt mài gõ phím. Cô đang làm thêm việc quản lý nội dung cho một shop bán hàng thủ công trên mạng. Từng con chữ, từng tấm ảnh cô chỉnh sửa đều được chăm chút kỹ lưỡng. Cô biết, mỗi đồng tệ cô kiếm được lúc này đều là một viên gạch để xây dựng bức tường bảo vệ chính mình.

Trong ngăn kéo nhỏ của chiếc laptop, cô giấu một cuốn sổ tiết kiệm. Đó là số tiền cô tích cóp được từ những việc làm thêm ngoài giờ, cộng với tiền thưởng chuyên cần. Nó không nhiều, chỉ khoảng một vạn tệ, nhưng đó là “mạng sống” của cô. Cô định dùng nó để đóng học phí cho kỳ đầu tiên, phần còn lại sẽ vừa làm vừa đóng sau.

Minh Thư chạm tay vào cuốn sổ, lòng thầm nhủ: Chỉ còn ba ngày nữa là đến hạn nhập học. Minh Thư, mày nhất định phải đi. Đừng nhìn lại.

Ngoài trời, sương mù bắt đầu bao phủ thị trấn Thanh Hà. Trong căn nhà cũ kia, cha mẹ cô có lẽ đang mơ về viễn cảnh Minh Bảo trở thành ông chủ lớn. Còn ở đây, dưới ánh đèn dầu mờ ảo của tiệm photo, Đào Minh Thư đang âm thầm chuẩn bị cho cuộc đào thoát lớn nhất đời mình.

Set-up của cô đơn giản lắm: Cô không cần ai chống lưng, vì cô biết tấm lưng của cha mẹ chưa bao giờ dành cho cô. Cô chỉ cần một đôi chân đủ cứng để bước đi, và một cái đầu đủ lạnh để không bao giờ quay đầu lại.